Żyrardów Autorzy: Marta Wilska, Daniel szymczak, michał ravutski
Podstawowe Informacje
Żyrardów to miasto leżące w centrum Polski: 44 km od Warszawy i 90 km od Łodzi
Żyrardów zajmuje powierzchnię 1423 ha
Posiada ok. 45 tys. mieszkańców, co daje przeszło 3.000 osób na km2 i stanowi jeden z najwyższych wskaźników zagęszczenia w Polsce
Historia
Powstanie miasta łączy się z założeniem w roku 1828 w Marymoncie pod Warszawą fabryki wyrobów lnianych, którą następnie przeniesiono na teren osady Ruda Guzowska (obecnie Żyrardów)
Pierwszym dyrektorem technicznym fabryki był francuski konstruktor i wynalazca maszyny do przędzenia lnu Filip de Girard, od którego nazwiska miasto wzięło swoją nazwę
Filip de Girard
Żyrardowska fabryka była największą fabryką lniarską w całej Europie.
Produkowano tutaj różnego rodzaju serwety, obrusy, ścierki oraz sam materiał, który służył później do produkcji odzieży.
Praktycznie całość produkcji szła na eksport – do carskiej Rosji.
Fabryka posiadała swoje sklepy w całym cesarstwie min.: w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu, Kaliszu, Częstochowie, Poznaniu, Sankt Petersburgu.
Jej wyroby doceniano na wielu wystawach, gdzie zdobywały pierwsze nagrody np.: w Paryżu, Monachium, Berlinie, Wiedniu, Budapeszcie czy Moskwie.
Zabytkowa Osada Fabryczna przetrwała do dnia dzisiejszego w niemal niezmienionym stanie i jest jedynym, w pełni zachowanym, dziewiętnastowiecznym układem urbanistycznym w Europie.
Charakterystyczną cechą wszystkich budynków w starej części miasta jest styl budowania z czerwonej cegły.
Aktualnie po starannej rewitalizacji, łączy funkcje mieszkalne, handlowe, usługowe i kulturalne - są tutaj najprawdziwsze lofty
najprawdziwsze lofty
Ciekawostki
O Żyrardowie mówi się żartobliwie „Miasto Premierów”. Waldemar Pawlak, jak i Leszek Miller pochodzą i mieszkają w Żyrardowie.
W kompleksie sportowym AQUA ŻYRARDÓW, na pływalni miejskiej, znajduje się 123-metrowa zjeżdżalnia, która należy do jednych z najdłuższych w całej Polsce.
Towarzystwo Śpiewacze „Lira” to najstarszy chór na Mazowszu z ponad 150-letnią tradycją, który osiąga duże sukcesy na arenie krajowej.
Na torze kolarskim w Żyrardowie swoje kariery sportowe zaczynali m.in. G. Jaroszewski - wicemistrz i brązowy medalista mistrzostw świata, L. Stępniewski - wicemistrz świata, G. Krejner - olimpijczyk, mistrz Europy, brązowy medalista mistrzostw świata.
Żyrardów nazywany jest żywym skansenem – a to dlatego, że niemal wszystkie budynki wchodzące w skład osady fabrycznej zachowały swoje pierwotne przeznaczenie. Na przykład w byłej ochronce znajduje się przedszkole, a w magistracie urzęduje Urząd Miasta.
UM Zyrardów
W usytuowanej w Żyrardowie fabryce Polmos produkowana jest Belvedere Vodka, którą pił James Bond w najnowszym filmie „Spectre”
W Żyrardowie produkowane jest także „Piwo Fabryczne” mające przyczynić się do promocji regionu
Herb
Został ustanowiony w 1959 r. Przedstawia w żółtym polu herbowym budynek fabryki o ceglanym murze, z trzema kominami, z których unosi się ku górze biały dym. W bramie fabryki widnieje białe czółenko tkackie z częściowo wyciągniętą nicią, oraz czarny monogram "Ż", nawiązujący do pierwszej litery nazwy miasta. Fabryka i czółno tkackie nawiązują do przemysłowych początków obecnego Żyrardowa, który z osady Ruda Guzowska dzięki rozwojowi m.in. przemysłu włókienniczego stał się miastem powiatowym.
Zabytki
Żyrardów, ze względu na to, iż osada fabryczna (powstała w związku z budową fabryki lniarskiej) przetrwała praktycznie w całości, posiada wspaniale zachowane zabytki, m.in. zabytki ruchome, które są objęte ochroną konserwatorską.
Z bliska 500, aż 170 wpisano do rejestru województwa mazowieckiego.W gminnej ewidencji zabytków wpisanych jest obecnie 371 zabytków nieruchomych, z czego 201 wpisanych jest do rejestru zabytków, w tym m.in. 26 obiektów użyteczności publicznej, 4 kościoły, 42 obiekty mieszkalno-usługowe oraz wiele budynków mieszkalnych.
Żyrardów to najprawdopodobniej jedyne miejsce w Polsce, w którym na tak małym terenie znajduje się tak duża liczba zabytków. Jednymi z najważniejszych są:
Fabryka Wyrobów Lniarskich
Pałacyk Tyrolski
Park i Pałacyk Reprezentacyjny Karola Augusta Dittricha
Dawne domy robotnicze
Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia
Nasze badania
Przeprowadziliśmy ankietę, aby dowiedzieć się, co o Żyrardowie wiedzą i myślą jego mieszkańcy.
Przebadaliśmy 50 losowo napotkanych osób - kobiet i mężczyzn w wieku 16-88 roku życia.
Pytania dotyczyły wiedzy o samym Żyrardowie, a także tego, jak mieszka się w tym miejscu, czy czują się tutaj bezpiecznie.
Odpowiedzi respondentów wyraźnie pokazały, że wiedza o historii, zabytkach i walorach miasta jest znikoma (jednie osoby powyżej 50 roku życia wykazywały się większą wiedzą na temat miasta). Jest to spowodowane tym, że miasto mimo aktualnie wielu dotacji i rozwoju jest słabo promowane.
Co więcej, odpowiedzi badanych pokazały nam, że Żyrardów posiada także stereotyp miasta mało bezpiecznego. Jest to spowodowane tym, że miasto zamieszkiwane jest przez pozostałości rodzin mafii pruszkowskiej. Miasto było niegdyś grabione przez okoliczne gangi. Zbierano haracz od okolicznych przedsiębiorców. Rozboje w biały dzień oraz przepychanki kibiców dwóch klubów (Legii Warszawa oraz Widzewa Łódź) bardzo często miały tu miejsce.
Czasami nadal słyszy się o podobnych sytuacjach - ostatnia znana 'akcja', która odbija się echem w wiadomościach wieczornych – ok. 2 lata temu odcięto maczetą palce i oskalpowano głowę mężczyźnie w jednym z pubów w Żyrardowie. Ludzie mają świadomość, że nie jest to bezpieczne miejsce i że “szary Kowalski” nie powinien chodzić niektórymi ulicami tego miasta.
Według nas i naszej ankiety głównym problemem wizerunkowym Żyrardowa jest niska świadomość miejsca i słabe utożsamianie się mieszkańców z miastem, niewystarczająca kampania promocyjna oraz problem z elementem wizerunku jakim jest bezpieczeństwo.
Przyczyny:
- chuligaństwo - pozostałości po mafiach, a także dopiero uczące się 'młode pokolenie' - rabunki, napady, strzelaniny
- podejmowanie przez władze Żyrardowa działań, które słabo promują i nie wyróżniają tego miejsca 'z tłumu'
- małe zaangażowanie i zainteresowanie mieszkańców
- traktowanie Żyrardowa tylko jako 'sypialni' – dojazd do Warszawy zajmuje pociągiem 25-30 min
- Żyrardów jest stosunkowo młodym miastem, społeczność tworzona była z ludności napływowej o różnej kulturze, wykształceniu, zwyczajach i tradycji, tym bardziej, ze po upadku przemysłu jak był w Żyrardowie, więzi które wytworzyły się w tych zakładach zostały zerwane
- Jedną z przyczyn hamującą rozwój Żyrardowa jest brak terenów inwestycyjnych. Jest to miasto-gmina o stosunkowo małej powierzchni, więc nie można sprowadzać dużych inwestycji, które by tworzyły miejsca pracy, a przez to wzbogacały budżet miasta i domowe budżety mieszkańców
Jak temu zaradzić?
- kampania reklamowa, która uświadomi zarówno mieszkańcom, jak w wartościowym miejscu mieszkają, a osobom spoza Żyrardowa uświadomi, że takie miejsce istnieje i warto tutaj przyjechać
- zbudowanie silnej marki Żyrardowa
- konkursy ogólnopolskie promujące miasto np. fotograficzny
- zadbanie o bezpieczeństwo mieszkańców – więcej patroli i monitoringów (szczególnie wieczorem), surowsze kary dla przestępców
- stworzenie „Questroom” i gier miejskich, czyli atrakcji polegających na rozwiązywaniu zagadek przez zespół graczy - w mieście albo w przestrzeni starej fabryki
- ze względu na ograniczone tereny inwestycyjne, sprowadzać jak najnowocześniejsze inwestycje, niepotrzebujące tak wielkich obszarów