Schermlezer-vriendelijke versie weergeven.

Willy Lustenhouwer: een digitale reis door zijn archief

Door Erfgoedcel Brugge, in samenwerking met Stadsarchief Brugge

Deze e-tentoonstelling brengt een ode aan de indrukwekkende erfenis van Willy Lustenhouwer en geeft je een bijzondere blik achter de schermen aan de hand van unieke archiefstukken. Leun achterover en geniet!

Detail uit de plaat 5e One Man Show (Willy Lustenhouwer) – 1978 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Willy de entertainer

Entertainen zat Willy Lustenhouwer in het bloed. Als kind – toen nog Willy Lapouter, de artiestennaam kwam later – speelde hij in blijspelen en in een orkest. Later werd hij radiopresentator, acteur en presentator van spelprogramma’s.

Muziek

Vanaf de jaren ‘50 bracht hij eigen liedjes uit, en daar horen natuurlijk artiestenfoto's bij.

Zijn eerste liedje, "Jozefien", was in het algemeen Nederlands.

Boek Liedjesteksten, "Jozefien" (Willy Lustenhouwer) – 1953 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Al snel schakelde hij over op het Brugs: een schot in de roos! In totaal heeft Willy meer dan 600 liedjes op zijn naam staan, waaronder "Kus Kus Polka"...

Boek Liedjesteksten, "Kus Kus Polka" (Willy Lustenhouwer) – 1958 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

... en uiteraard het iconische "Zet je vanachter"!

Boek Liedjesteksten, "Zet je vanachter" (Willy Lustenhouwer) – 1956 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Onemanshows

In 1974 wilde Willy afscheid nemen van zijn fans met een eenmalige onemanshow vol muziek en grappige sketches.

Cartoon in het Brugsch Handelsblad over Willy’s eerste onemanshow - 16 november 1974 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Uitnodiging voor de eerste onemanshow in de Koninklijke Stadsschouwburg Brugge – 1974 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Uitnodiging aan familie en vrienden van Willy voor de eerste onemanshow – 1974 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Maar dat liep anders: de show bleek een daverend succes en hij maakte uiteindelijk niet één, maar tien onemanshows.

10 platencovers van Willy’s onemanshows - 1974-1984 (archief Willy Lustenhouwer – Stadsarchief Brugge)

Typetjes als “Molviene”, “Warten Den Droenkoard” en “Zirromtje” zaten Willy als gegoten en leverden gegarandeerd applaus op.

Binnenkant plaat 5e One Man Show met typetjes (Willy Lustenhouwer) – 1978 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)
Binnenkant plaat 7e One Man Show met typetjes uit de sketch "Moestasserie" en het typetje "Molviene" - 1981 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Maar af en toe kwam er ook kritiek. Al in de jaren ’80 kreeg de komiek soms het verwijt dat zijn humor te aangebrand was. En ook met een hedendaagse blik valt moeilijk te ontkennen dat sommige moppen kwetsend of aanstootgevend zijn.

Willy de Bruggeling

Willy Lustenhouwer was een Bruggeling in hart en nieren. Zijn liefde voor de stad is voelbaar in zijn volledige oeuvre. Niet in het minst in zijn liedjes en sketches: het rustige “Brugge is oltied schoane” bezingt de schoonheid van de stad en Willy’s sketches zijn een ode aan het Brugs dialect en aan (een uitvergrote versie van) de mensen die het spreken.

Links: Willy op de Burg, rechts: Willy op de Rozenhoedkaai (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Het café chantant

Maar ook naast het podium was Willy een ambassadeur voor Brugge. Eén van zijn levenswerken is een collectie van 249 café chantant-liedjes die hij zelf verzamelde bij bewoners in Brugse woonzorgcentra en publiceerde als De geschiedenis van het café chantant.

Café chantant-liedjes (Willy Lustenhouwer) (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Brugse gezegden

Een ander ambitieus project van de komiek was een woordenboek van het Brugse dialect. Hij verzamelde een indrukwekkend aantal Brugse uitdrukkingen doorheen zijn carrière.

Cover en bladzijde uit Brugse Gezegden (Willy Lustenhouwer, onuitgegeven) (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Jammer genoeg heeft Willy zijn collectie nooit kunnen publiceren. Pas 20 jaar na zijn dood, in 2014, bracht Koen De Brabander een bloemlezing uit met als titel Brugs is oltied schoane – een knipoog naar het gelijknamige liedje.

Willy Lustenhouwer had een grote liefde voor Brugge, en een enquête in het Brugsch Handelsblad in 1984 laat er geen twijfel over bestaan: die liefde was helemaal wederzijds.

Willy en zijn team

De onemanshows van Willy Lustenhouwer waren, in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, helemaal geen soloproject: Willy kon rekenen op een groot team.

Binnenkant plaat 5e One Man Show met vermelding van het volledige team (Willy Lustenhouwer) – 1978 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Roger Danneels

De spilfiguur was Roger Danneels, een beroemde accordeonist en al dertig jaar Willy’s boezemvriend die zijn liedjes mee produceerde. Toen het idee van een onemanshow op tafel lag, vroeg Willy Roger meteen om hulp.

Roger Danneels met zijn accordeon - 1979 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

De muzikant kreeg een grote rol in de onemanshows: hij schreef mee aan de liedjes, leidde het liveorkest en speelde accordeonsolo’s. Zonder Roger zouden de shows er helemaal anders hebben uitgezien.

Roger Danneels rechts) en Al Van Dam (links) in het orkest (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Willy Lustenhouwer, Roger Danneels en Al Van Dam krijgen een tekening van het typetje "Molviene" (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Willy Lustenhouwer omhelst Roger Danneels (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Binnenkant plaat One Man Show, opgedragen aan Roger Danneels (Willy Lustenhouwer) – 1974 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Het volledige team

Uiteraard waren nog veel meer mensen betrokken. Souffleurs, muzikanten, cateraars, costumiers, decorateurs, theatertechnici: het zijn maar enkele voorbeelden van medewerkers die de shows tot leven brachten. Zij hadden ook hun eigen documenten nodig opdat alles vlot kon verlopen. Van een zaalplan...

Zaalplan van de vierde onemanshow, bestemd voor de theatertechnici - 10 december 1977 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

...tot uitgebreide scenario's.

Bladzijden uit het scenario 7de One Man Show – 1981 (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

Niet alleen de komiek zelf, maar ook zijn collega's waren trouwens wel in voor een grapje. Willy moest dus voortdurend op zijn hoede zijn voor grapjassen die zijn teksten door elkaar zouden schudden of zijn kostuums zouden verwisselen. Dat hield de komiek natuurlijk scherp!

Van links naar rechts: de souffleur, de muzikanten en de pianist (archief Willy Lustenhouwer, Stadsarchief Brugge)

slotscène

Hopelijk heb je genoten van dit inkijkje in het leven en werk van Willy Lustenhouwer! Als komiek, zanger of zelfs volkskundige: hij heeft absoluut een stempel nagelaten op zijn geliefde Brugge. Het materiaal uit deze expo is afkomstig uit het persoonlijk archief van Willy Lustenhouwer dat bewaard wordt in het Stadsarchief Brugge. Deze e-tentoonstelling werd samengesteld door Erfgoedcel Brugge naar aanleiding van Erfgoeddag 2026 met als thema HAHA Humor.